حلقه‌های سیارک چاریکلو Chariklo در حال تغییر شناسایی شدند
به گزارش شفق نیوز، در داده‌های تازه رصدی تغییرات قابل توجهی در حلقه‌های پیرامون سیارک چاریکلو مشاهده شده است؛ تغییراتی که نشان می‌دهد ساختار این حلقه‌ها در بازه زمانی چندساله ثابت نمانده است. بررسی داده‌های فروسرخ حاصل از تلسکوپ فضایی جیمز وب نشان داده که حلقه داخلی چاریکلو نسبت به رصدهای قبلی کدرتر شده، در حالی که نشانه مربوط به حلقه بیرونی بسیار ضعیف‌تر از گذشته ثبت شده است. این دو تغییر در جهت مخالف یکدیگر رخ داده‌اند.
سیارک چاریکلو با نام علمی 10199 Chariklo در فاصله‌ای میان مدارهای زحل و اورانوس حرکت می‌کند و در گروه اجرام موسوم به سانتورها قرار دارد. حلقه‌های آن در سال 2013 از طریق بررسی یک اختفای ستاره‌ای شناسایی شدند؛ روشی که در آن کاهش بسیار کوتاه‌مدت نور یک ستاره هنگام عبور جرم و حلقه‌های آن از مقابل ستاره اندازه‌گیری می‌شود. حلقه‌ها به اندازه‌ای باریک هستند که حتی تلسکوپ فضایی جیمز وب نیز نمی‌تواند آنها را به شکل مستقیم مانند حلقه‌های زحل تصویربرداری کند.
تغییر در دو حلقه سیارک چاریکلو
رصد جدید مربوط به اختفای ستاره‌ای چاریکلو در 18 اکتبر 2022 است. این رویداد با تلسکوپ جیمز وب برنامه‌ریزی و ثبت شد و نخستین اختفای ستاره‌ای بود که به‌طور مشخص برای رصد با این تلسکوپ فضایی پیش‌بینی و طراحی شد. سرعت نسبی چاریکلو و تلسکوپ جیمز وب هنگام این رویداد حدود 2.5 کیلومتر بر ثانیه بود و همین سرعت پایین امکان بررسی دقیق‌تر ساختار باریک حلقه‌ها را فراهم کرد.
داده‌های جدید با نتایج اختفاهای ستاره‌ای ثبت‌شده در سال‌های گذشته مقایسه شدند. نتیجه این مقایسه نشان داد حلقه داخلی که با نام C1R شناخته می‌شود، در طول موج فروسرخ نسبت به گذشته کدورت بیشتری دارد. در مقابل، سیگنال اختفای حلقه بیرونی C2R بسیار ضعیف‌تر شده است. در داده‌های جدید، تفاوت مشاهده‌شده به‌عنوان نشانه‌ای از تغییر در ساختار یا مقدار ماده موجود در دو حلقه ثبت شده است.
برای حلقه داخلی، افزایش کدورت می‌تواند با تأمین دوباره ماده یا تغییرات پویایی در ساختار حلقه ارتباط داشته باشد. درباره حلقه بیرونی، کاهش سیگنال می‌تواند با از دست رفتن بخشی از ماده مرتبط باشد؛ با این حال، پژوهش جدید احتمال تأثیر وابستگی کدورت به طول موج را نیز مطرح کرده است. بنابراین علت دقیق تفاوت مشاهده‌شده هنوز مشخص نشده است.
حلقه‌های چاریکلو از زمان کشف تاکنون چندین بار از طریق اختفاهای ستاره‌ای بررسی شده‌اند. اندازه‌گیری‌های پیشین نشان داده بودند که حلقه داخلی و بیرونی به‌ترتیب حدود 7 و 3 کیلومتر پهنا دارند و شعاع مداری آنها حدود 391 و 405 کیلومتر است. بررسی‌های بعدی نیز تغییرات عرضی در حلقه داخلی C1R را ثبت کرده بودند و عرض این حلقه در رصدهای مختلف بین 4.8 تا 9.1 کیلومتر اندازه‌گیری شده بود.
مشخصات سیارک چاریکلو Chariklo
- نام: 10199 Chariklo
- نوع جرم: سانتور
- قطر: حدود 302 کیلومتر
- محل مدار: میان مدارهای زحل و اورانوس
- تاریخ کشف: 15 فوریه 1997
- تعداد حلقه‌های شناخته‌شده: 2 حلقه
- نام حلقه‌ها: C1R و C2R
- شعاع تقریبی حلقه‌ها: حدود 391 و 405 کیلومتر
- عرض اندازه‌گیری‌شده حلقه داخلی: حدود 4.8 تا 9.1 کیلومتر در رصدهای مختلف
- کشف حلقه‌ها: 2013، از طریق اختفای ستاره‌ای
- جنس احتمالی حلقه‌ها: دارای یخ آب و ذرات جامد
- فاصله تقریبی حلقه‌ها از مرکز جرم: حدود 400 کیلومتر
چاریکلو چه جرمی است؟
چاریکلو در سال 1997 کشف شد و در دسته سانتورها قرار می‌گیرد؛ این اجرام در بخش بیرونی منظومه شمسی و میان مدارهای سیارات غول‌پیکر حرکت می‌کنند. داده‌های ناسا قطر چاریکلو را حدود 302 کیلومتر اعلام می‌کنند. این جرم در فاصله‌ای بیش از 2 میلیارد مایل از زمین قرار دارد و مدار آن در ناحیه میان زحل و اورانوس قرار گرفته است.
کشف حلقه‌های چاریکلو در سال 2013 انجام شد و وجود دو حلقه متراکم و باریک را نشان داد. اندازه‌گیری‌های اولیه همچنین شواهدی از وجود یخ آب در این سامانه ارائه کردند. حلقه‌ها به دلیل عرض کم و فاصله زیاد چاریکلو مستقیماً قابل مشاهده نیستند و اختفاهای ستاره‌ای برای بررسی آنها کاربرد دارند.
در رصد جدید، تلسکوپ جیمز وب تغییرات متفاوتی را در دو حلقه ثبت کرده است. حلقه داخلی C1R سیگنال قوی‌تر و کدورت بیشتری نسبت به داده‌های پیشین نشان داده، در حالی که حلقه بیرونی C2R سیگنال بسیار ضعیف‌تری داشته است. علت قطعی این تغییرات هنوز تعیین نشده و بررسی‌های بیشتر برای تفکیک تغییر واقعی در ماده حلقه‌ها از اثرات وابسته به طول موج مورد نیاز است.
رصدهای جدید چاریکلو نشان می‌دهد دو حلقه این جرم کوچک منظومه شمسی در فاصله چند سال تغییر کرده‌اند؛ حلقه داخلی C1R کدرتر شده و حلقه بیرونی C2R سیگنال ضعیف‌تری نسبت به رصدهای قبلی نشان داده است. داده‌های تلسکوپ جیمز وب این تغییرات را در یک اختفای ستاره‌ای ثبت کرده‌اند، اما علت دقیق آنها هنوز مشخص نشده است.
