سال ۲۰۲۵، کشتی‌های ماهیگیری دریای برینگ به‌طور ناگهانی شروع به صید تعداد بی‌سابقه‌ای از خرچنگ‌های هیبرید کمیاب کردند. اکنون دلیل آن را می‌دانیم!
در سال ۲۰۲۵، کشتی‌های ماهیگیری در دریای برینگ به‌طور ناگهانی شروع به صید تعداد بی‌سابقه‌ای از خرچنگ‌های دورگه (هیبرید) کمیاب کردند. اکنون دلیل آن را می‌دانیم.
به گزارش شفق نیوز، خرچنگ دورگه حاصل تلاقی گونه‌های «برفی» (Snow crab) و «تانر» (Tanner crab) است. جمعیت خرچنگ‌های دورگه که زمانی کمیاب بودند، پس از وقوع یک موج گرمای دریایی در دریای برینگ در سال ۲۰۱۸، به تعداد بی‌سابقه‌ای افزایش یافته است.
این افزایش چشمگیر در تعداد خرچنگ‌های دورگه، عاملی نبود که دانشمندان علوم دریایی در برنامه‌های خود برای مدیریت این منطقه صیادیِ به‌شدت آسیب‌دیده در نظر گرفته باشند؛ اما اکنون آنها به احتمال زیاد علت آن را دریافته‌اند.
تقریباً هر سال از سال ۱۹۸۲، پژوهشگران «مرکز علوم شیلات آلاسکا» (وابسته به NOAA) با استفاده از تورهای کف‌روب (ترال)، بستر بخش شرقی دریای برینگ را بررسی کرده‌اند تا وضعیت اکوسیستم را بسنجند. وقتی یک موج گرمای دریایی در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ دریای برینگ را فرا گرفت، منجر به یکی از بزرگ‌ترین رویدادهای مرگ‌ومیر دسته‌جمعی آبزیان در تاریخ ثبت‌شده شد.
پیامدهای امواج گرمای دریایی بسیار گسترده و اغلب غیرقابل پیش‌بینی هستند؛ چرا که در گذشته شاهد وقوع چنین رویدادهای اقلیمی با شدتی که در دهه‌های اخیر به آن رسیده‌اند، نبوده‌ایم. امواج گرمای دریایی نتیجه مستقیم بحران اقلیمی هستند؛ بحرانی که ناشی از ادامه سوزاندن سوخت‌های فسیلی است که موجب آزادسازی گازهای گلخانه‌ای در جو زمین می‌شود.
اقیانوس‌ها بخش عمده‌ای از گرمای محبوس‌شده توسط این گازها را جذب می‌کنند؛ به همین دلیل است که امروزه شاهد وقوع مکرر امواج گرمای دریایی در اکوسیستم‌هایی هستیم که آمادگی رویارویی با چنین تغییرات دمایی شدیدی را ندارند.
پژوهشگران NOAA از طریق نمونه‌برداری‌های انجام‌شده با تورهای کف‌روب، شاهد فروپاشی جمعیت «خرچنگ‌های برفی» (با نام علمی Chionoecetes opilio) بودند. در سال ۲۰۱۸، پیش از وقوع موج گرما، جمعیت خرچنگ‌ها حدود ۸ میلیارد برآورد می‌شد. در سال‌های پس از آن، این تعداد به‌شدت کاهش یافت.
سپس در سال ۲۰۲۰، پژوهشگران برای نخستین بار از زمان آغاز طرح پایش، موفق به انجام عملیات سالانه صید نمونه‌برداری (ترال) نشدند. هنگامی که در سال ۲۰۲۱ بازگشتند، برآورد کردند که تنها حدود ۱ میلیارد خرچنگ برفی باقی مانده است. موج گرما موجب کاهش شدید یخ‌های دریایی زمستانی و افزایش دما در «حوضچه سرد» (cold pool) واقع در بستر دریای برینگ شد؛ این رویداد زنجیره‌ای از تغییرات را به راه انداخت که در نهایت منجر به مرگ بسیاری از خرچنگ‌های برفی بر اثر گرسنگی گردید.
2 سال ممنوعیت صید تجاری خرچنگ‌های برفی
در مقطعی بحرانی برای صنعت شیلات، «اداره ماهی و شکار آلاسکا» برای نخستین بار صید تجاری خرچنگ‌های برفی را ممنوع اعلام کرد.
این ممنوعیت حدود دو سال، از ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴، به طول انجامید. اما در این فاصله، دانشمندان متوجه پدیده‌ای بسیار عجیب شدند. آنها در تورهای خود با تعداد غیرمعمولی از خرچنگ‌های دورگه مواجه می‌شدند؛ خرچنگ‌هایی که ترکیبی از خرچنگ برفی و خرچنگ تانر (با نام علمی Chionoecetes bairdi) بودند. وجود خرچنگ‌های دورگه (برفی-تانر) پدیده ناشناخته‌ای نیست، اما همواره بسیار نادر تلقی می‌شد. این دورگه‌ها زمانی پدید می‌آیند که یک خرچنگ برفی با یک خرچنگ تانر جفت‌گیری کند.
در سال ۲۰۲۵، فراوانی این خرچنگ‌های دورگه ۱۳.۴ برابرِ میانگین تاریخی آنها بود. به‌طور معمول، سهم خرچنگ‌های دورگه هرگز از ۱۰ درصدِ جمعیت خرچنگ‌های نرِ دارای اندازه تجاری (قابل صید) فراتر نمی‌رفت. اما در سال ۲۰۲۵، نزدیک به نیمی از خرچنگ‌های برفیِ موجود برای صید، از نوع دورگه بودند.
علت افزایش خرچنگ‌های دورگه
محققان فکر می‌کنند که افزایش تعداد خرچنگ‌های هیبریدی به دلیل کاهش رقابت و شکار توسط خرچنگ‌های برفی است. ارین فدوآ، زیست‌شناس شیلات NOAA گفت: «مطالعه ما شواهدی ارائه می‌دهد که نشان می‌دهد کاهش یخ دریا در طول موج گرمای دریایی، باعث فروپاشی جمعیت خرچنگ‌های برفی شده است که متعاقباً باعث افزایش فراوانی خرچنگ‌های هیبریدی شده است، احتمالاً از طریق کاهش رقابت و شکار توسط خرچنگ‌های برفی.»
معمولاً تعداد خرچنگ‌های هیبریدی از 10 درصد جمعیت خرچنگ‌های نر تجاری تجاوز نمی‌کند. در سال 2025، تقریباً نیمی از خرچنگ‌های برفی موجود برای صید، هیبرید بودند. وقتی دو گونه مختلف به این شکل با هم جفت‌گیری می‌کنند، فرزندان آنها گاهی اوقات قادر به تولید مثل نیستند. به همین دلیل، هیبریدها به خودی خود یک گونه محسوب نمی‌شوند.
