طولانی‌ترین حکومت‌های ایران؛ فهرست 20 حکومت بر اساس مدت فرمانروایی

تاریخ ایران دوره‌های گوناگونی از فرمانروایی را پشت سر گذاشته است؛ از حکومت‌های باستانی و دودمان‌های بزرگ پیش از اسلام گرفته تا سلسله‌هایی که پس از ورود اسلام شکل گرفتند. مدت حکومت این سلسله‌ها یکسان نبوده و برخی از آنها برای چند قرن در بخش‌های گسترده‌ای از ایران قدرت را در اختیار داشتند، در حالی که عمر سیاسی بعضی حکومت‌ها به چند دهه یا حتی کمتر محدود شده است.

در فهرست پیش رو شفق نیوز، حکومت‌ها بر اساس مدت زمان فرمانروایی مرتب شده‌اند. اشکانیان با 476 سال در جایگاه نخست قرار دارند و پس از آنها ساسانیان با 427 سال قرار گرفته‌اند. این فهرست در مجموع 20 حکومت را شامل می‌شود و دوره‌هایی از تاریخ ایران را از دوران باستان تا جمهوری اسلامی در بر می‌گیرد.

 

طولانی‌ترین حکومت در این فهرست، اشکانیان با 476 سال و کوتاه‌ترین دوره، افشاریان با 15 سال است.

رتبه‌بندی طولانی‌ترین حکومت‌های ایران

فهرست حکومت‌ها بر اساس مدت فرمانروایی به این ترتیب است:

1. اشکانیان: 476 سال
2. ساسانیان: 427 سال
3. صفویان: 235 سال
4. هخامنشیان: 229 سال
5. غزنویان: 223 سال
6. سامانیان: 185 سال
7. سلجوقیان: 168 سال
8. خلفای عرب: 168 سال
9. زیاریان: 156 سال
10. صفاریان: 141 سال
11. تیموریان: 136 سال
12. قاجاریان: 130 سال
13. بوییان (آل‌بویه): 129 سال
14. خوارزمشاهیان: 78 سال
15. سلوکیان: 75 سال
16. پهلوی: 53 سال
17. طاهریان: 52 سال
18. جمهوری اسلامی: 47 سال
19. زندیان: 44 سال
20. افشاریان: 15 سال

اشکانیان؛ 476 سال

اشکانیان با 476 سال، طولانی‌ترین مدت فرمانروایی را در این فهرست دارند. این دودمان در بخش بزرگی از تاریخ ایران باستان حضور داشت و قلمرو آن در دوره‌های مختلف از نظر وسعت و میزان نفوذ سیاسی تغییر کرد. حکومت اشکانیان در طول قرن‌های فرمانروایی خود با قدرت‌های مهم منطقه، از جمله روم، درگیر بود.

ساسانیان؛ 427 سال

ساسانیان با 427 سال در رتبه دوم قرار گرفته‌اند. این حکومت پس از اشکانیان شکل گرفت و ساختار سیاسی و اداری منسجم‌تری در ایران ایجاد کرد. دوره ساسانی از مقاطع مهم تاریخ ایران پیش از اسلام به شمار می‌رود و شهرهایی مانند تیسفون در این دوران اهمیت سیاسی و اقتصادی زیادی داشتند.

ساسانیان پس از اشکانیان، دومین حکومت طولانی این فهرست هستند و 427 سال در رتبه‌بندی قرار گرفته‌اند.

صفویان؛ 235 سال

صفویان با 235 سال در جایگاه سوم قرار دارند. تشکیل حکومت صفوی نقطه مهمی در تاریخ سیاسی ایران بود. در این دوره، ساختار سیاسی کشور انسجام بیشتری پیدا کرد و شهرهایی مانند تبریز، قزوین و اصفهان در دوره‌های مختلف به عنوان مراکز مهم حکومتی مطرح شدند.

هخامنشیان؛ 229 سال

هخامنشیان با 229 سال در رتبه چهارم فهرست قرار دارند. این دودمان از مشهورترین حکومت‌های ایران باستان است و در دوره خود قلمروی بسیار گسترده‌ای را اداره می‌کرد. تخت جمشید، پاسارگاد و مجموعه‌های تاریخی برجای‌مانده از این دوره همچنان بخش مهمی از میراث تاریخی ایران محسوب می‌شوند.

غزنویان؛ 223 سال

غزنویان با 223 سال در رتبه پنجم قرار گرفته‌اند. این حکومت از غزنه در خراسان بزرگ قدرت گرفت و در دوره‌هایی قلمرو گسترده‌ای را تحت کنترل داشت. دربار غزنویان همچنین به عنوان یکی از مراکز مهم حمایت از ادبیات فارسی شناخته می‌شد.

حکومت‌هایی با بیش از 100 سال فرمانروایی

در این فهرست، تعداد قابل توجهی از حکومت‌ها بیش از یک قرن دوام داشته‌اند. این گروه شامل موارد زیر است:

• اشکانیان؛ 476 سال
• ساسانیان؛ 427 سال
• صفویان؛ 235 سال
• هخامنشیان؛ 229 سال
• غزنویان؛ 223 سال
• سامانیان؛ 185 سال
• سلجوقیان؛ 168 سال
• خلفای عرب؛ 168 سال
• زیاریان؛ 156 سال
• صفاریان؛ 141 سال
• تیموریان؛ 136 سال
• قاجاریان؛ 130 سال
• بوییان (آل‌بویه)؛ 129 سال

سامانیان با 185 سال در جایگاه ششم قرار دارند. پس از آنها سلجوقیان و خلفای عرب هر دو با 168 سال در رتبه‌های هفتم و هشتم دیده می‌شوند. زیاریان، صفاریان، تیموریان، قاجاریان و بوییان نیز در ادامه این بخش از جدول قرار گرفته‌اند.

زیاریان و صفاریان

زیاریان با 156 سال در رتبه نهم قرار دارند و صفاریان با 141 سال رتبه دهم را به خود اختصاص داده‌اند. این دو حکومت در تاریخ سیاسی ایران پس از ورود اسلام جایگاه مشخصی دارند و در بخش‌هایی از سرزمین‌های ایرانی قدرت سیاسی داشتند.

صفاریان از سیستان برخاستند و در دوره‌ای توانستند نفوذ خود را به مناطق دیگری گسترش دهند. زیاریان نیز در بخش‌هایی از شمال ایران و نواحی پیرامونی دریای خزر حضور سیاسی داشتند.

تیموریان و قاجاریان

تیموریان با 136 سال در رتبه یازدهم و قاجاریان با 130 سال در رتبه دوازدهم قرار گرفته‌اند. دوره تیموریان با تحولات سیاسی، نظامی و فرهنگی گسترده‌ای همراه بود و شهرهایی مانند سمرقند و هرات در آن دوران اهمیت زیادی پیدا کردند.

قاجاریان نیز 130 سال حکومت کردند و دوران آنها بخش مهمی از تاریخ معاصر ایران را تشکیل می‌دهد. در این دوره، ایران با تحولات داخلی و رقابت قدرت‌های خارجی روبه‌رو بود و رویدادهایی مانند انقلاب مشروطه در همین دوره رخ داد.

حکومت‌های کمتر از 100 سال

در بخش پایین‌تر فهرست، حکومت‌هایی قرار دارند که مدت فرمانروایی آنها کمتر از یک قرن بوده است:

• خوارزمشاهیان؛ 78 سال
• سلوکیان؛ 75 سال
• پهلوی؛ 53 سال
• طاهریان؛ 52 سال
• جمهوری اسلامی؛ 47 سال
• زندیان؛ 44 سال
• افشاریان؛ 15 سال

خوارزمشاهیان با 78 سال در رتبه چهاردهم و سلوکیان با 75 سال در رتبه پانزدهم قرار گرفته‌اند. پس از آنها پهلوی با 53 سال و طاهریان با 52 سال قرار دارند.

جمهوری اسلامی نیز در این فهرست با 47 سال در جایگاه هجدهم ثبت شده است. پس از آن زندیان با 44 سال و افشاریان با 15 سال قرار گرفته‌اند.

پهلوی؛ 53 سال

حکومت پهلوی 53 سال در ایران ادامه داشت و در این رتبه‌بندی در جایگاه شانزدهم قرار دارد. این دوره با دگرگونی‌های گسترده در ساختار اداری، اقتصادی، آموزشی و نظامی کشور همراه بود و تهران به عنوان مرکز سیاسی کشور نقش پررنگ‌تری پیدا کرد.

طاهریان؛ 52 سال

طاهریان با 52 سال تنها یک سال کمتر از پهلوی در این فهرست قرار گرفته‌اند. این حکومت در دوره پس از خلافت عباسی شکل گرفت و خراسان یکی از مهم‌ترین مناطق تحت کنترل آن بود.

جمهوری اسلامی؛ 47 سال

جمهوری اسلامی با 47 سال در رتبه هجدهم فهرست قرار گرفته است. این دوره از سال 1357 آغاز شد و ساختار سیاسی جدیدی در ایران شکل گرفت. در طول این دوره، رویدادهای مهم سیاسی، اقتصادی و اجتماعی متعددی در کشور رخ داده است.

زندیان و افشاریان

زندیان با 44 سال در رتبه نوزدهم قرار دارند. حکومت زندیه در قرن هجدهم میلادی در بخش‌هایی از ایران قدرت داشت و شیراز در دوره کریم‌خان زند به مرکز سیاسی مهمی تبدیل شد.

افشاریان نیز با 15 سال در رتبه بیستم قرار گرفته‌اند. نادرشاه افشار از شناخته‌شده‌ترین فرمانروایان این دوره بود و لشکرکشی‌های گسترده‌ای در زمان او انجام شد.

جدول کامل طولانی ترین حکومت های ایران

رتبه	حکومت	مدت حکومت
1	اشکانیان	476 سال
2	ساسانیان	427 سال
3	صفویان	235 سال
4	هخامنشیان	229 سال
5	غزنویان	223 سال
6	سامانیان	185 سال
7	سلجوقیان	168 سال
8	خلفای عرب	168 سال
9	زیاریان	156 سال
10	صفاریان	141 سال
11	تیموریان	136 سال
12	قاجاریان	130 سال
13	بوییان (آل‌بویه)	129 سال
14	خوارزمشاهیان	78 سال
15	سلوکیان	75 سال
16	پهلوی	53 سال
17	طاهریان	52 سال
18	جمهوری اسلامی	47 سال
19	زندیان	44 سال
20	افشاریان	15 سال