هزینه ماندن در ترافیک چقدر است؟ بررسی هزینه‌های پنهان و آشکار
هزینه ماندن در ترافیک فقط شامل هزینه‌های آشکاری مانند استهلاک، جریمه طرح ترافیک و… نیست. ماندن در ترافیک هزینه های پنهان بسیاری دارد که شاید در طولانی‌مدت اثرش بر افراد نمایان شود. از فرسودگی روانی و اتلاف وقت گرفته تا هزینه‌های اجتماعی و خانوادگی و آلودگی هوا؛ همگی حاصل ماندن در ترافیک هستند. در ادامه این مطلب بررسی می‌کنیم که بابت ماندن در ترافیک چه هزینه‌های پنهان و آشکاری پرداخت می‌کنیم.
هزینه‌های پنهان و آشکار ماندن در ترافیک
اگر به عنوان یک پایتخت‌نشین تصور می‌کنید با پرداخت جریمه طرح ترافیک تهران و کنترل استهلاک ماشین، از پس همه هزینه‌های ماندن در ترافیک برآمده‌اید، کمی تا قسمتی در اشتباه هستید. چه در تهران و چه در سایر کلان‌شهرهایی که ترافیک به اتفاق روزمره ساکنان آن تبدیل شده است، هزینه ماندن در ترافیک فراتر از این حرف‌هاست:
۱) هزینه‌های خودرو
ملموس‌ترین نوع هزینه ماندن در ترافیک، هزینه‌هایی است که ماشین به ما تحمیل می‌کند و تقریبا اجتناب‌ناپذیر است. گاز دادن و ترمز و کلاچ گرفتن مکرر، آن هم چند ساعت در روز در وهله اول استهلاک را افزایش می‌دهد و در ادامه مصرف سوخت را بالا می‌برد.
طی ماه‌های متمادی ماندن در ترافیک، این هزینه خودش را در قالب خرابی قطعه یا نیاز به تعمیرهای اساسی نشان می‌دهد. بالا رفتن مصرف سوخت در کنار افزایش قیمت بنزین، مجموع این هزینه‌ها را بسیار قابل توجه می‌کند.
۲) فرسودگی روانی
رانندگی در خیابان‌ها و بزرگراه‌های شهری پرترافیک، یعنی رانندگی با سرعتی که باب میل ما نیست، آن هم در مسیری که نمی‌توان جایگزینی برای آن پیدا کرد. این را باید در کنار توقف‌های مکرر، صدای بوق، در معرض دود و گازهای سمی قرار گرفتن و همچنین تصادف‌های احتمالی قرار داد. تمام این‌ها زمین حاصل‌خیزی برای فرسودگی روانی ایجاد می‌کند.
فرسودگی روانی‌ای که از حس بی‌اختیاری و پیش‌بینی‌ناپذیربودن شرایط برمی‌آید. زیرا در ترافیک معلوم نیست چه زمانی به مقصد می‌رسید و این فرسودگی ذهنی ناشی از بلاتکلیفی بزرگ‌ترین هزینه‌ای است که بابت ماندن در ترافیک می‌پردازیم.
۳) از دست دادن زمان
زمانی که در ترافیک ماهانه و روزانه از دست می‌دهیم، می‌توانست صرف استراحت، خواب، مطالعه، وقت گذراندن با خانواده یا ورزش شود. هزینه ماندن در ترافیک با از دست دادن زمانی که می‌توانست بسیار مفید باشد، عملا قابل محاسبه نیست. شاید همین زمان از دست رفته را بتوان سنگین‌ترین هزینه گیر کردن در ترافیک تلقی کرد.
۴) هوای آلوده‌تر
در کنار ذهنی که بابت ماندن در ترافیک، تحت شدیدترین فشارها قرار می‌گیرد، نباید موضوع آلایندگی را هم فراموش کرد. به‌ویژه در ایران که خودروهای ایرانی تردد بیشتری در خیابان‌ها دارند و در عین حال جزء پرمصرف‌ترین‌ها محسوب می‌شوند. این را کنار بنزینی بگذارید که کیفیت کافی ندارد.
به این ترتیب هم هوا آلوده می‌شود و هم افرادی که در خیابان هستند به خاطر این آلودگی در کوتاه‌مدت و درازمدت درگیر انواع بیماری جسمانی می‌شوند. کودکان، سالمندان و بیماران تنفسی از این جهت بیشترین هزینه را بابت وجود ترافیک می‌دهند.
۵) هزینه‌های خانوادگی و اجتماعی
اگر به هزینه سوم دوباره نگاه کنیم، زمانی که از دست می‌رود، می‌توانست بیشترش خرج خانواده، دوستان، تفریح و روابط اجتماعی شود. اما کسی که صبح‌ها و شب‌ها در ترافیک می‌ماند، عملا انرژی‌اش را از دست می‌دهد و هزینه ماندن در ترافیک را به شکل از دست‌دادن تفریحات و روابط خانوادگی و اجتماعی‌اش می‌پردازد.
۶) افزایش هزینه کسب‌وکارها
غیر از کسانی که در خیابان‌ها به عنوان شهروند معمولی تردد دارند، بسیاری از ماشین‌ها، یک وسیله تجاری هستند که رفت‌و‌آمد بدون ترافیک در شهر برایشان مساوی با درآمد بیشتر است. تاکسی‌ها، اتوبوس‌ها، پیک موتوری‌ها و بسیاری دیگر از انواع وسیله نقلیه، عملا هزینه ماندن در ترافیک را با کاهش درآمدشان می‌پردازند.
بسته‌هایی که فلان فروشگاه اینترنتی دیرتر به مشتری می‌رساند، غذای رستورانی که سرد به دست مشتری می‌رسد، قرارهای تجاری که به‌خاطر ترافیک زیاد دیر برگزار یا لغو می‌شوند، از انواع هزینه‌هایی هستند که ترافیک باعثشان است.
۷) هزینه طرح ترافیک
در کلان‌شهرها مانند تهران، تردد در بخش‌هایی از شهر بدون داشتن طرح رزرو ممکن نیست. در صورتی که خودرویی بدون خرید طرح ترافیک وارد این محدوده‌ها شود، جریمه می‌شود. به همین خاطر نوع دیگر هزینه ماندن در ترافیک این است که بابت تردد در بخش‌های مشخصی از شهر که اتفاقا ترافیک هم هست، باید هزینه نقدی جداگانه‌ای هم پرداخت کنید.
گسترش حمل‌ونقل عمومی راه‌حل کاهش ترافیک؟
با اینکه تصور می‌شود با گسترش حمل‌ونقل عمومی مثل مترو، اتوبوس و تاکسی، ترافیک کم می‌شود اما صرفا گسترش آن، تاثیر چندانی بر رفتارهای ترافیکی شهروندان ندارد. بلکه:
- حمل‌ونقل عمومی باید در دسترس باشد. افزایش ایستگاه‌ها، افزایش اتوبوس و قطار و کاهش زمان انتظار، در میزان تمایل به استفاده از حمل‌ونقل عمومی تاثیر بالایی دارد.
- حمل‌ونقل عمومی باید برای مسافران، به‌ویژه زنان، سالمندان و کودکان به اندازه کافی امن باشد.
- تعداد وسایل نقلیه عمومی به اندازه‌ای باشد که ازدحام کم‌تر باشد.
- وسایل نقلیه عمومی باید نو با تهویه مناسب و قابل استفاده توسط افراد دارای معلولیت باشد.
- همچنین اطلاع‌رسانی دقیق درباره زمان حرکت وسیله نقلیه می‌تواند تجربه سفر را بهبود دهد.
همه موارد بالا در کنار ارزان‌بودن یا رایگان‌بودن حمل‌ونقل عمومی می‌تواند در درازمدت وضعیت ترافیک شهرها را تحت تاثیر قرار دهد.
نتیجه‌گیری نهایی
هزینه ماندن در ترافیک شامل هزینه‌های آشکاری مانند هزینه سوخت، هزینه استهلاک، خرابی ماشین و تعمیرات می‌شود. همچنین ترافیک هزینه‌های پنهانی در درازمدت ایجاد می‌کند که نمی‌توان برای آن مبلغ خاصی تعیین کرد. از فشار و فرسودگی روانی، افزایش آلودگی هوا، افزایش بیماری‌های تنفسی و افزایش هزینه‌های اجتماعی گرفته تا افزایش هزینه کسب‌وکارها و ماشین‌های تجاری؛ همگی از هزینه‌های پنهان ماندن در ترافیک محسوب می‌شوند.
