سایبیکو Cybiko: دستگاهی که قبل از عصر گوشی‌های هوشمند پیام می‌فرستاد

سایبیکو یک دستگاه دستی قابل حمل بود که در سال 2000 توسط شرکت Cybiko Inc. وارد بازار آمریکا شد. Cybiko در مرز میان رایانه جیبی، دستگاه پیام رسان بی سیم و کنسول بازی قرار می گرفت و برای گروه سنی نوجوانان طراحی شده بود. توسعه سایبیکو از سال 1998 آغاز شد و دیوید یان، بنیان گذار ABBYY، در شکل گیری پروژه نقش داشت. نخستین نمونه اولیه تا اکتبر 1998 آماده شد و نسخه تجاری دستگاه در آوریل 2000 به صورت آزمایشی در چند فروشگاه نیویورک عرضه شد؛ فروش سراسری آمریکا نیز در می 2000 آغاز شد.

ایده اصلی سایبیکو با کنسول هایی مانند Game Boy تفاوت داشت. کاربر فقط برای بازی کردن سراغ دستگاه نمی رفت و می توانست با سایبیکوی دیگری در محدوده رادیویی پیام متنی رد و بدل کند، فایل انتقال دهد، بازی چندنفره اجرا کند و از برنامه هایی مانند دفترچه تلفن، تقویم و ماشین حساب استفاده کند. شرکت سازنده در تبلیغات اولیه، محصول را برای نوجوانان 12 تا 16 ساله معرفی می کرد و رسانه های سال 2000 نیز آن را میان یک رایانه جیبی و Game Boy قرار می دادند.

مدل های سایبیکو

سایبیکو در قالب دو نسل اصلی عرضه شد: Cybiko Classic و Cybiko Xtreme. مدل Classic نسخه اولیه بود و در چند رنگ از جمله آبی، بنفش، سبز نئون، سفید و مشکی تولید شد. در Classic دو بازنگری سخت افزاری وجود داشت که تفاوت ظاهری اصلی آنها به کلید روشن و خاموش مربوط می شد؛ در نسخه نخست کلید جداگانه در بدنه قرار داشت و در نسخه بعدی مدیریت روشن و خاموش شدن از طریق کلید Escape انجام می شد.

Xtreme نسل دوم سایبیکو بود و در سال 2001 عرضه شد. این مدل پردازنده سریع تر، حافظه بیشتر، سیستم عامل جدید، طراحی بدنه متفاوت، صفحه کلید بازطراحی شده، میکروفن، صدای بهبود یافته و ارتباط USB داشت. مدل Xtreme برای بازار آمریکا با فرکانس 902 تا 928 مگاهرتز و برای بازار اروپا با فرکانس 868 تا 870 مگاهرتز عرضه شد. شماره مدل نسخه آمریکایی CY44801 و نسخه اروپایی CY44802 بود.

مشخصات سخت افزاری سایبیکو Cybiko

سایبیکو Classic از پردازنده Hitachi H8S/2241 با فرکانس حدود 11.06 مگاهرتز استفاده می کرد و یک پردازنده کمکی Atmel AT90S2313 با فرکانس 4 مگاهرتز نیز برای پشتیبانی از ارتباط رادیویی در آن قرار داشت. حافظه دستگاه شامل 256 کیلوبایت RAM و 512 کیلوبایت حافظه فلش بود. یک درگاه توسعه نیز در پشت بدنه قرار داشت و امکان اضافه کردن حافظه و تجهیزات جانبی را فراهم می کرد. برخی برنامه ها برای اجرا به حافظه توسعه نیاز داشتند. ابعاد نسخه Classic حدود 14.5 در 7.1 در 2.2 سانتی متر و وزن آن حدود 122 گرم بود. نمایشگر 160 در 100 نقطه داشت و صفحه کلید QWERTY لاستیکی بخش بزرگی از سطح جلویی را اشغال می کرد. ارتباط با رایانه در این نسل از طریق رابط سریال و کابل اختصاصی انجام می شد. برای سایبیکو Classic همچنین وسیله جانبی پخش MP3 ساخته شد که از کارت SmartMedia با ظرفیت حداکثر 64 مگابایت پشتیبانی می کرد.

نمایشگر سایبیکو

نمایشگر سایبیکو Classic و Xtreme دارای وضوح 160 در 100 پیکسل و چهار سطح خاکستری بود. اندازه بخش نمایشگر در اطلاعات سخت افزاری منتشرشده حدود 59 در 40 میلی متر ذکر شده است. این صفحه از نوع LCD تک رنگ بود و برخلاف نمایشگرهای امروزی نور پس زمینه نداشت. در نتیجه خوانایی آن به شرایط نور محیط وابسته بود.

برای مقایسه، Game Boy کلاسیک نینتندو نمایشگری با وضوح 160 در 144 پیکسل و چهار سطح خاکستری داشت. بنابراین سایبیکو از نظر تعداد نقاط عمودی، صفحه کوتاه تری در اختیار بازی ها و برنامه ها قرار می داد، در حالی که عرض تصویر در هر دو دستگاه 160 پیکسل بود. نینتندو برای Game Boy صفحه نمایش LCD از نوع STN و کنترل کنتراست در نظر گرفته بود.

پردازنده Cybiko

پردازنده Cybiko Classic از خانواده Hitachi H8S بود و با فرکانس حدود 11.06 مگاهرتز کار می کرد. در کنار آن، تراشه Atmel AT90S2313 با فرکانس 4 مگاهرتز برای بخش ارتباط رادیویی قرار داشت. این ترکیب باعث می شد پردازش برنامه های اصلی و بخشی از وظایف ارتباطی میان تراشه های جداگانه تقسیم شود.

در Xtreme، تراشه اصلی به Hitachi H8S/2323 با فرکانس 18 مگاهرتز تغییر کرد و پردازنده کمکی 4 مگاهرتزی Atmel همچنان وظایف مربوط به ارتباط رادیویی را پشتیبانی می کرد. افزایش فرکانس پردازنده همراه با افزایش RAM از 256 کیلوبایت در Classic به 1.5 مگابایت در Xtreme، بخش مهمی از تغییر سخت افزاری نسل دوم بود.

قابلیت پیام رسانی دستگاه

دستگاه از ارتباط رادیویی در باندهای زیر یک گیگاهرتز استفاده می کرد و کاربران می توانستند بدون اتصال مستقیم هر دستگاه به اینترنت، پیام متنی برای سایبیکوهای نزدیک ارسال کنند. گزارش های سال 2000 برد ارتباط را بسته به محیط حدود 90 متر تا 300 فوت ذکر کرده اند. برخی منابع مربوط به مشخصات دستگاه نیز برای ارتباط در فضای باز برد بیشتری را ثبت کرده اند.

سیستم ارتباطی سایبیکو فقط به گفت و گوی دو نفره محدود نبود. چند دستگاه می توانستند در یک فضای گفت و گوی بی سیم قرار بگیرند و امکان بازی چندنفره و انتقال فایل نیز وجود داشت. در معماری شبکه دستگاه، تا 3000 دستگاه می توانستند در یک شبکه شکل گرفته از کانال های رادیویی حضور داشته باشند؛ اطلاعات منتشرشده برای Xtreme نیز 30 کانال و حداکثر 100 دستگاه در هر کانال را ذکر می کند.

بازی های سایبیکو

سایبیکو به صورت مستقیم با مدل انتشار بازی در Game Boy کار نمی کرد. بازی های آن از طریق رایانه و ارتباط با دستگاه دریافت می شدند و شرکت Cybiko و جامعه توسعه دهندگان، برنامه ها و بازی های متعددی برای سیستم منتشر کردند. منابع تاریخی تعداد برنامه ها و بازی های رسمی رایگان ساخته شده برای خانواده سایبیکو را بیش از 430 عنوان ذکر می کنند.

بخش نرم افزاری سایبیکو فقط به بازی محدود نبود و مجموعه ای از ابزارهای کاربردی نیز در دسترس قرار داشت:

• دفترچه تلفن، تقویم، ماشین حساب و فهرست کارها در مجموعه نرم افزاری دستگاه وجود داشت.
• برنامه هایی برای پیام رسانی، انتقال فایل، فرهنگ لغت و ویرایش متن ارائه شد.
• بازی های چندنفره از طریق ارتباط رادیویی میان دستگاه ها اجرا می شدند.
• تجهیزات جانبی مانند پخش کننده MP3 نیز برای خانواده سایبیکو عرضه شد.
• توسعه دهندگان می توانستند برای این دستگاه برنامه بنویسند و Cybiko از زبان CyBasic و زبان C پشتیبانی می کرد.

سایبیکو در مقایسه با Game Boy

مقایسه سایبیکو و Game Boy زمانی دقیق تر می شود که هدف طراحی هر دو دستگاه را جدا کنیم. Game Boy نینتندو در سال 1989 با تمرکز بر اجرای بازی های قابل حمل عرضه شد و بازی ها از طریق کارتریج های قابل تعویض اجرا می شدند. سایبیکو در سال 2000 وارد بازار شد و علاوه بر بازی، پیام رسانی، ابزارهای سازمان دهنده شخصی و ارتباط بی سیم میان کاربران را در اختیار می گذاشت.

Game Boy کلاسیک پردازنده 8 بیتی با فرکانس 4.19 مگاهرتز، 8 کیلوبایت RAM، نمایشگر 160 در 144 پیکسل و چهار باتری AA داشت. نینتندو همچنین برای این دستگاه کتابخانه ای با بیش از 450 بازی ثبت کرده است. سایبیکو Classic از پردازنده Hitachi H8S با فرکانس حدود 11 مگاهرتز، 256 کیلوبایت RAM، نمایشگر 160 در 100 پیکسل و قابلیت ارتباط رادیویی استفاده می کرد.

تفاوت مهم دیگر به شیوه توزیع نرم افزار مربوط می شد. Game Boy به اکوسیستم کارتریج های تجاری نینتندو و ناشران بازی متکی بود، اما سایبیکو بیشتر بر دانلود نرم افزار از رایانه و اجرای برنامه های رایگان تکیه داشت. همین تفاوت باعث شد این دو دستگاه با وجود قرار گرفتن در بازار محصولات دستی، محصولاتی با هدف و مدل استفاده متفاوت باشند. Game Boy در طول عمر خود بیش از 100 میلیون دستگاه فروخت، در حالی که آمار منتشرشده درباره Cybiko Classic برای پایان سال 2000 از بیش از 500 هزار دستگاه حکایت دارد.

قیمت هنگام عرضه و میزان فروش

خبر RCR Wireless در 15 می 2000 اعلام کرد قیمت خرده فروشی دستگاه بین 129 تا 149 دلار خواهد بود. Forbes در ژوئیه همان سال قیمت دستگاه را 129 دلار ثبت کرد و گزارش های دیگری نیز فروش آن را با قیمت 129 دلار ذکر کرده اند. بنابراین برای قیمت اولیه، عدد 129 دلار در چند گزارش هم زمان با عرضه تأیید می شود؛ رقم 139 دلار نیز در برخی منابع تاریخی به عنوان قیمت اولیه ذکر شده است.

در سپتامبر 2000، The Register گزارش کرد که حدود 50 هزار دستگاه تا آن زمان فروخته شده بود و شرکت قصد داشت تعداد بیشتری را وارد فروشگاه ها کند. منابع تاریخی دیگر فروش بیش از 500 هزار دستگاه Cybiko Classic تا پایان سال 2000 را ثبت کرده اند. بنابراین عدد 500 هزار دستگاه مربوط به فروش تجمعی Classic تا پایان سال 2000 است، نه فروش چند ساله تمام مدل های Cybiko.

در اواخر 2001، Cybiko Xtreme نیز وارد بازار شد و قیمت نسخه جدید در گزارش Taipei Times حدود 139 دلار اعلام شد، در حالی که قیمت نسخه قدیمی Cybiko در برخی فروشگاه ها تا 69.99 دلار کاهش یافته بود.

تولید خانواده Cybiko پس از دو نسل ادامه پیدا نکرد و شرکت در نهایت فعالیت سخت افزاری خود را متوقف کرد. Cybiko در دوره کوتاه حضورش در بازار، محصولی بود که پیام رسانی بی سیم را پیش از فراگیر شدن تلفن های همراه اینترنتی با بازی و امکانات یک رایانه جیبی ترکیب می کرد.