عکس پرنده بسیار زیبا و پرابهت پلیکان خاکستری یا مرغ سقای خاکستری Pelecanus crispus
به گزارش شفق نیوز، پلیکان خاکستری با نام علمی Pelecanus crispus که در منابع انگلیسی با عنوان Dalmatian Pelican شناخته می‌شود، از گونه‌های بزرگ خانواده پلیکان‌ها است که در تالاب‌ها، دریاچه‌ها، دلتای رودخانه‌ها و مناطق آبی کم‌عمق زندگی می‌کند. این پرنده به دلیل جثه بزرگ، منقار بلند و کیسه گلویی زردرنگ، ظاهری قابل توجه دارد و در بخش‌هایی از اروپا، آسیای مرکزی و جنوب آسیا دیده می‌شود. پلیکان خاکستری از گونه‌های مهم پرندگان آبزی به شمار می‌رود و در فهرست جهانی حفاظت، در گروه نزدیک به تهدید (Near Threatened) قرار گرفته است.
این پرنده از نظر اندازه یکی از بزرگ‌ترین پلیکان‌های جهان است و طول بدن آن به حدود 160 تا 180 سانتی‌متر می‌رسد. فاصله دو سر بال‌های پلیکان خاکستری هنگام باز شدن کامل می‌تواند حدود 3 متر باشد. وزن این پرنده حدود 5 تا 6 کیلوگرم گزارش شده است. پرهای بدن بالغ‌ها معمولاً سفید مایل به خاکستری است و در قسمت پشت سر و گردن پرهای فرفری دیده می‌شود که ویژگی قابل تشخیص این گونه محسوب می‌شود.
پلیکان خاکستری بیشتر در زیستگاه‌های آبی گسترده زندگی می‌کند. این پرنده برای تولیدمثل به جزایر کوچک داخل دریاچه‌ها، نیزارها و مناطق دارای پوشش گیاهی آبزی وابسته است. زیستگاه‌های اصلی آن شامل دریاچه‌های آب شیرین، تالاب‌ها، دلتای رودخانه‌ها و برخی مناطق ساحلی است. کاهش سطح تالاب‌ها، تغییر کاربری زمین‌های مرطوب و آلودگی آب از عوامل مهم کاهش جمعیت این گونه در بخش‌هایی از محدوده پراکنش آن بوده‌اند.
رژیم غذایی پلیکان خاکستری تقریباً به‌طور کامل بر پایه ماهی است. مرغ سقای خاکستری با استفاده از کیسه بزرگ زیر منقار خود، ماهی‌ها را از سطح آب جمع‌آوری می‌کند. در زمان شکار، گاهی گروهی از پلیکان‌ها با حرکت هماهنگ در آب، ماهی‌ها را به سمت مناطق کم‌عمق هدایت کرده و سپس آنها را شکار می‌کنند.
فصل تولیدمثل پلیکان خاکستری معمولاً از اواخر زمستان تا بهار آغاز می‌شود. این پرندگان اغلب به‌صورت کلونی در مناطق مناسب لانه‌سازی می‌کنند. لانه‌ها معمولاً از ساقه‌های گیاهان آبزی و مواد گیاهی ساخته می‌شوند و در مکان‌هایی قرار می‌گیرند که دسترسی شکارچیان زمینی دشوار باشد. هر دو پرنده نر و ماده در روند جوجه‌آوری نقش دارند و پس از تولد، جوجه‌ها برای مدتی توسط والدین تغذیه می‌شوند.
پراکندگی پلیکان خاکستری از جنوب شرقی اروپا تا آسیای مرکزی و بخش‌هایی از شبه‌قاره هند ادامه دارد. در فصل زمستان، برخی جمعیت‌ها به مناطق گرم‌تر مهاجرت می‌کنند و در تالاب‌ها و سواحل مناسب به تغذیه و استراحت می‌پردازند. در ایران نیز این گونه در برخی تالاب‌ها و مناطق ساحلی مشاهده می‌شود. بررسی‌های انجام‌شده درباره جمعیت زمستان‌گذران این پرنده در ایران نشان داده است که تعداد مشاهده‌شده آن در دهه‌های اخیر افزایش داشته و مناطقی مانند تالاب انزلی، خلیج گرگان، میانکاله و برخی نواحی ساحلی جنوب کشور از زیستگاه‌های مهم زمستانی آن هستند.
مشخصات مهم پلیکان خاکستری:
- نام علمی: Pelecanus crispus
- نام انگلیسی: Dalmatian Pelican
- خانواده: Pelecanidae
- طول بدن: حدود 160 تا 180 سانتی‌متر
- گستره بال‌ها: حدود 3 متر
- غذای اصلی: ماهی
- زیستگاه: تالاب‌ها، دریاچه‌ها، دلتای رودخانه‌ها و آب‌های کم‌عمق
- وضعیت حفاظتی جهانی: نزدیک به تهدید
پلیکان خاکستری یا مرغ سقای خاکستری (Pelecanus crispus) در برخی تالاب‌ها و مناطق آبی ایران نیز مشاهده می‌شود. از زیستگاه‌های گزارش‌شده این پرنده می‌توان به دریاچه بختگان، دریاچه هامون، دریاچه پریشان و جزیره قشم اشاره کرد.
