هواپیمای Martin Mars، بزرگ‌ترین هواپیمای آب‌بردار جهان
هواپیمای Martin Mars برای آب‌گیری از دو ورودی زیر بدنه استفاده می‌کند و هنگام حرکت روی سطح دریاچه، آب را مستقیما وارد مخازن خود می‌کند. ظرفیت مخازن آب این هواپیما حدود 7,200 گالن آمریکا، معادل نزدیک به 27,000 لیتر، است و پر کردن مخزن حدود 30 ثانیه طول می‌کشد. از میان 6 فروند ساخته‌شده، تعدادی در طول سال‌ها از بین رفتند. Smithsonian گزارش کرده است که یک فروند در سال 1961 سقوط کرد و 4 خدمه آن جان باختند و یک فروند دیگر نیز در سال 1962 در اثر طوفان به‌طور غیرقابل تعمیر آسیب دید. در ادامه، Hawaii Mars و Philippine Mars به دو فروند باقی‌مانده تبدیل شدند که برای عملیات آب‌برداری و اطفای حریق مورد استفاده قرار گرفتند.
هواپیمای Martin Mars در ابتدا برای عملیات نظامی ساخته شد، اما بعدها به یک هواپیمای آب‌بردار ویژه برای مقابله با آتش‌سوزی جنگل‌ها تبدیل شد. این هواپیمای چهارموتوره با طول حدود 120 فوت، ارتفاع 44 فوت و دهانه بال نزدیک به 200 فوت، از نظر ابعاد در رده هواپیماهای بسیار بزرگ تاریخ هوانوردی قرار دارد. وزن ناخالص آن حدود 145,000 پوند اعلام شده و چهار موتور شعاعی Wright R-3350، هر کدام با توان 2,500 اسب بخار، نیروی مورد نیاز آن را تامین می‌کردند.
نخستین نمونه هواپیمای Martin Mars در سال 1941 معرفی شد. نیروی دریایی آمریکا این هواپیما را برای ماموریت‌های دوربرد اقیانوسی در نظر گرفته بود و در نهایت 6 فروند از آن ساخته شد. هواپیماها پس از پایان جنگ جهانی دوم وارد نقش‌های حمل‌ونقل و جابه‌جایی نیرو و تجهیزات شدند و در سال 1958 از خدمت نیروی دریایی آمریکا خارج شدند. پس از آن، 4 فروند باقی‌مانده در سال 1959 به کنسرسیومی از شرکت‌های چوب‌بری کانادا فروخته شدند.
شرکت‌های کانادایی Martin Mars را برای مقابله با آتش‌سوزی جنگل‌های بریتیش کلمبیا تغییر دادند. مخازن سوخت شماره 3 و 4 به مخازن آب تبدیل شدند و سامانه‌ای برای برداشت آب هنگام حرکت روی سطح دریاچه در زیر هواپیما نصب شد. ظرفیت این مخازن حدود 7,200 گالن آمریکا، معادل تقریبا 27,000 لیتر آب، است.
نکته مهم در طراحی Martin Mars این است که برای پر کردن مخزن مجبور نیست به فرودگاه برگردد. هواپیما می‌تواند پس از تخلیه آب، روی یک دریاچه مناسب فرود بیاید، در همان محل آب‌گیری کند و دوباره به سمت منطقه آتش حرکت کند. البته چنین عملیاتی به پهنه آبی بزرگی نیاز دارد؛ AOPA برای مسیر مناسب فرود، آب‌گیری و برخاست، فضای آزاد قابل توجهی را ضروری دانسته است.
Martin Mars تنها آب حمل نمی‌کرد. در عملیات اطفای حریق امکان افزودن مواد کف‌ساز و ژل مهار آتش به آب وجود داشت. Smithsonian گزارش کرده است که هر هواپیما ظرفیت حمل 600 گالن ماده کف‌ساز داشت و سامانه مخلوط‌کردن این مواد با آب می‌توانست هنگام آب‌گیری مورد استفاده قرار گیرد. آب نیز می‌توانست در یک مرحله یا در چند بخش تخلیه شود؛ بخش زیرین هواپیما دارای 22 دریچه برای رهاسازی محموله بود.
منبع: شفق نیوز – گزارشگر فناوری
