ابر آرکوس (Shelf Cloud) «ابر سونامی‌مانند» وحشتناک در آمریکا
ابر آرکوس که با نام ابر قفسه‌ای (Shelf Cloud) نیز شناخته می‌شود، ساختاری افقی و کم‌ارتفاع دارد و معمولاً در لبه جلویی جریان هوای خروجی از طوفان‌های تندری شکل می‌گیرد. ظاهر گسترده و تیره این ابر، آن را به پدیده‌ای شبیه دیواری عظیم یا موجی در آسمان تبدیل می‌کند.
ابر آرکوس چگونه شکل می‌گیرد؟
بر اساس اطلاعات اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا (NOAA) و اداره هواشناسی بریتانیا (Met Office)، ابرهای آرکوس با جریان هوای سردی ارتباط دارند که از ابرهای طوفانی به سمت سطح زمین حرکت می‌کند. این هوا پس از رسیدن به زمین، در امتداد سطح پخش می‌شود و هوای گرم و مرطوب مقابل خود را به سمت بالا می‌راند. با بالا رفتن هوا و سرد شدن آن، بخار آب متراکم می‌شود و ساختار ابری آرکوس شکل می‌گیرد.
این ابر معمولاً در بخش جلویی ابرهای کومولونیمبوس (Cumulonimbus) دیده می‌شود؛ همان ابرهای عظیمی که با رعدوبرق و بارش‌های شدید ارتباط دارند. بادهای تند، باران سنگین، تگرگ و رعدوبرق از شرایط جوی مرتبط با این ساختار ابری هستند.
تفاوت ابر شلف و رول
ابرهای آرکوس دو شکل شناخته‌شده دارند: ابر شلف (Shelf Cloud) و ابر رول (Roll Cloud). ابر شلف به پایه ابر طوفانی متصل است و معمولاً به شکل گوه‌ای افقی و گسترده دیده می‌شود. در مقابل، ابر رول ساختاری لوله‌ای دارد و از پایه ابر اصلی جداست.
بر اساس واژه‌نامه سرویس ملی هواشناسی آمریکا، بخش زیرین ابر شلف ممکن است ظاهری آشفته و پاره‌پاره داشته باشد. در قسمت جلویی آن نیز گاهی حرکت صعودی توده‌های ابری مشاهده می‌شود.
چرا به آن ابر سونامی‌مانند می‌گویند؟
این عنوان به ظاهر موج‌مانند و گستردگی ابر در امتداد افق اشاره دارد. هنگامی که ابر شلف در لبه یک سامانه طوفانی پیشروی می‌کند، مرز تیره و بلند آن می‌تواند بخش بزرگی از آسمان را بپوشاند. با این حال، ابر آرکوس موج آب یا سونامی نیست؛ بلکه ساختاری جوی است که در اثر حرکت توده‌های هوا و تراکم رطوبت تشکیل می‌شود.
منبع: شفق نیوز – گزارشگر علمی
