تنگه رتیل کویر لوت / دره‌ای ۵۰ کیلومتری در امتداد خشک‌رود

از بالا که نگاه کنی، خودروها در لبه دیواره‌های عظیم تنگه رتیل حرکت می‌کنند؛ انگار خط باریکی میان زمین و سقوط کشیده شده است! اینجا در قلب کویر لوت، فرسایش طی هزاران سال دیواره‌هایی شگفت‌انگیز ساخته؛ مسیری پرپیچ‌وخم که عظمت طبیعت را به رخ می‌کشد و آفرود را به تجربه‌ای فراموش‌نشدنی تبدیل می‌کند.

تنگه رتیل کویر لوت دره‌ای ۵۰ کیلومتری در امتداد خشک‌رود

تنگه رتیل در شمال بیابان لوت، در استان کرمان و در فاصله حدود ۱۳۰ کیلومتری شهداد قرار دارد. این عارضه طبیعی که با نام انگلیسی Spider Canyon نیز شناخته می‌شود، در امتداد دیواره غربی خسک‌رود یا خشک‌رود شکل گرفته است. اطلاعات منتشرشده در وب‌سایت تخصصی کویرها و بیابان‌های ایران، این تنگه را از عوارض شاخص بخش شمالی لوت معرفی می‌کند. نام قدیمی این منطقه در برخی نوشته‌های تخصصی، تنگ جله‌رود یا تنگ خسک‌رود ذکر شده است. مسیر تنگ با آبراهه‌های فصلی ارتباط دارد و در نهایت به شبکه رودهایی می‌رسد که آب خود را به چاله مرکزی لوت منتقل می‌کنند.

تنگه رتیل چگونه شکل گرفته است؟

دیواره‌های بلند و مسیر باریک تنگه رتیل در اثر فرسایش زمین شکل گرفته‌اند. جریان آب در زمان بارندگی، خاک و سنگ‌های سست را می‌شوید و با گذشت زمان، شیارها و دره‌های عمیق‌تری ایجاد می‌کند. در بیابان لوت نیز فعالیت آبراهه‌های فصلی در کنار فرایندهای فرسایشی، ساختار بخش‌هایی از زمین را تغییر داده است. بخش دیواره‌دار تنگ خسک‌رود حدود ۲۰ کیلومتر طول دارد و نزدیک به ۳۰ کیلومتر دیگر از مسیر آن فاقد دیواره‌های بلند است. مجموع این مسیر به حدود ۵۰ کیلومتر می‌رسد. ریزش سنگ و آوار از دیواره‌ها، در کنار باریک شدن مسیر در برخی نقاط، حرکت در قسمت‌هایی از تنگه را دشوار می‌کند.

چرا به این منطقه تنگه رتیل می‌گویند؟

نام رتیل در نوشته‌های گردشگری و معرفی این منطقه رواج پیدا کرده است. برخی روایت‌ها، این نام را به حضور رتیل‌های خورشیدی یا شتری در محیط بیابانی منطقه نسبت می‌دهند. در منابع تخصصی جغرافیای لوت، نام‌های جله‌رود و خسک‌رود نیز برای این عارضه به کار رفته‌اند.

تنگه رتیل در محدوده‌ای دورافتاده از لوت شمالی قرار گرفته است. فاصله گزارش‌شده این منطقه تا شهداد حدود ۱۳۰ کیلومتر است. در بخش‌هایی از مسیر، امکان عبور خودرو وجود ندارد و حرکت باید با توجه به شرایط زمین انجام شود.

بارندگی در مناطق بیابانی می‌تواند وضعیت آبراهه‌ها و مسیرهای عبور را تغییر دهد. به همین دلیل، ورود به این محدوده بدون راهنمای آشنا به منطقه، تجهیزات کافی و هماهنگی‌های لازم خطرناک است. تنگه رتیل در کنار دیگر عوارض لوت شمالی، از جمله کلوت‌ها، آبراهه‌های فصلی، گود ۴۰۰ و چاله‌های بیابانی، در مسیرهای تخصصی کویرنوردی قرار دارد.

منبع: شفق نیوز – گزارشگر گردشگری