شیرین‌ترین ماده جهان قند نیست! عصاره میوه راهب Monk + عکس
شیرین‌ترین ماده‌ای که طبیعت ساخته، قند معمولی نیست. عصاره میوه راهب (Monk Fruit) که در چین به نام لو هان گو شناخته می‌شود، یکی از جالب‌ترین شیرین‌کننده‌های طبیعی جهان است. این میوه کوچک سبز رنگ، شبیه کیوی یا لیمو، بومی مناطق کوهستانی جنوب چین و شمال تایلند است و صدها سال است که راهبان بودایی آن را هم به عنوان شیرین‌کننده و هم به عنوان داروی سنتی مصرف می‌کرده‌اند.
شیرینی فوق‌العاده میوه راهب Monk از ترکیباتی به نام موگروزید می‌آید؛ به‌ویژه موگروزید V که اصلی‌ترین و شیرین‌ترین آن‌هاست. بسته به غلظت عصاره، این ماده بین ۱۰۰ تا ۲۵۰ برابر (و در برخی نمونه‌های خالص حتی تا حدود ۴۰۰ برابر) شیرین‌تر از ساکارز است. جالب اینجاست که بدن انسان این موگروزیدها را مثل قند تجزیه و جذب نمی‌کند. آن‌ها تقریباً بدون کالری از دستگاه گوارش عبور می‌کنند و تأثیری روی سطح قند خون یا انسولین نمی‌گذارند. به همین دلیل شاخص گلیسمی آن صفر است و برای افراد دیابتی یا کسانی که مراقب وزن خود هستند، گزینه مناسبی محسوب می‌شود.
در طب سنتی چین از این میوه برای تسکین گلودرد، سرفه، یبوست و مشکلات ریوی استفاده می‌شده. مطالعات جدیدتر هم نشان داده‌اند که موگروزیدها خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی دارند و ممکن است به کنترل قند خون پس از غذا کمک کنند. برخی پژوهش‌ها کاهش ۱۰ تا ۱۸ درصدی قند خون پس از غذا و کاهش پاسخ انسولین را گزارش کرده‌اند، هرچند هنوز مطالعات انسانی بیشتری لازم است.
عصاره میوه راهب معمولاً به شکل پودر یا مایع عرضه می‌شود. برای تولید آن، میوه را له کرده، آب آن را استخراج و تغلیظ می‌کنند تا غلظت موگروزیدها بالا برود. بسیاری از محصولات تجاری آن را با موادی مثل اریتریتول مخلوط می‌کنند تا شدت شیرینی متعادل‌تر شود و استفاده روزمره راحت‌تر باشد. برخلاف استویا که گاهی طعم تلخ یا فلزی دارد، عصاره باکیفیت میوه راهب طعم گرم‌تر و نزدیک‌تری به قند دارد و پس‌طعم ناخوشایند کمتری به‌جا می‌گذارد.
از نظر ایمنی، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) میوه راهب Monk را در دسته «به‌طور کلی ایمن شناخته‌شده» (GRAS) قرار داده و در بسیاری از کشورها برای استفاده در مواد غذایی و نوشیدنی‌ها مجاز است. تا امروز عارضه جدی شناخته‌شده‌ای برای مصرف معمول آن گزارش نشده است.
