سال ساخت پالایشگاه‌های ایران + عکس

به گزارش شفق نیوز، صنعت پالایش نفت ایران بیش از یک قرن سابقه دارد و مسیر توسعه آن از پالایشگاه آبادان آغاز شد؛ مجموعه‌ای که در سال 1291 به بهره‌برداری رسید و نقطه شروع شکل‌گیری صنعت پالایش نفت در ایران به شمار می‌آید. پس از آن، پالایشگاه کرمانشاه در سال 1301 وارد مدار شد و چند دهه بعد، با توسعه مصرف داخلی و افزایش نیاز کشور به فرآورده‌های نفتی، پالایشگاه‌های جدید در نقاط مختلف ایران شکل گرفتند. در این روند، تهران در سال 1347، شیراز در سال 1352، لاوان در سال 1355 و تبریز در سال 1356 به جمع مراکز مهم پالایشی کشور اضافه شدند. درباره پالایشگاه شیراز نیز منابع تاریخی، آغاز بهره‌برداری آن در سال 1352 را ثبت کرده‌اند.

پالایشگاه اصفهان مرحله بعدی این توسعه بود. نخستین واحد تقطیر این پالایشگاه در سال 1358 راه‌اندازی شد و به این ترتیب ظرفیت پالایش نفت کشور در مرکز ایران افزایش پیدا کرد. پالایشگاه اصفهان از آن زمان تاکنون بارها توسعه یافته و واحدهای مختلفی به مجموعه آن اضافه شده‌اند. در ادامه، پالایشگاه امام خمینی شازند در سال 1372 به بهره‌برداری رسید؛ پروژه‌ای که با هدف افزایش ظرفیت پالایش و تولید طیف متنوعی از فرآورده‌های نفتی در مرکز کشور اجرا شد.

پالایشگاه بندرعباس نیز در سال 1376 وارد مدار شد و جایگاه مهمی در شبکه پالایشی جنوب کشور پیدا کرد. پالایشگاه با توجه به موقعیت بندرعباس و دسترسی به مسیرهای انتقال نفت و فرآورده، از مراکز مهم پالایش نفت خام در کشور محسوب می‌شود. بهره‌برداری از واحدهای تقطیر شماره 1 و 2 این پالایشگاه در سال 1376 ثبت شده و فاز دوم آن نیز در سال 1378 به بهره‌برداری رسید.

در سال 1396، فاز نخست پالایشگاه ستاره خلیج فارس در بندرعباس به بهره‌برداری رسید؛ مجموعه‌ای متفاوت از پالایشگاه‌های قدیمی کشور که خوراک اصلی آن میعانات گازی است. راه‌اندازی فاز نخست این پالایشگاه با تولید فرآورده‌هایی از جمله بنزین و گازوئیل با استانداردهای کیفی بالاتر، تأثیر مهمی بر ظرفیت تولید سوخت کشور داشت. گزارش‌های همان دوره نشان می‌دهد که فاز نخست با ظرفیت پالایش 120 هزار بشکه میعانات گازی در روز وارد مرحله تولید شد و قرار بود با تکمیل سه فاز، ظرفیت پالایش مجموعه به 360 هزار بشکه در روز برسد.

بررسی روند نشان می‌دهد که تاریخ صنعت پالایش ایران تنها به تعداد پالایشگاه‌ها محدود نمی‌شود؛ تفاوت در نوع خوراک، ظرفیت تولید، زمان راه‌اندازی واحدها و طرح‌های توسعه باعث شده هر مجموعه نقش متفاوتی در زنجیره تأمین فرآورده‌های نفتی کشور داشته باشد. بنابراین در فهرست‌های تاریخی، باید میان «سال تأسیس شرکت»، «سال آغاز ساخت»، «سال راه‌اندازی» و «سال بهره‌برداری» تفاوت قائل شد؛ برای نمونه، درباره ستاره خلیج فارس، سال 1396 مشخصاً به بهره‌برداری فاز نخست مربوط است، نه آغاز عملیات اجرایی پروژه.