نحوه ساخت شیشه (داخل کارخانه شیشه چگونه تولید می‌شود؟)
شیشه‌های تخت و شفاف مورد استفاده در پنجره‌ها، نماهای ساختمانی و بسیاری از سازه‌های شیشه‌ای، در کارخانه‌های شیشه‌سازی عمدتاً با فرآیند فلوت (Float Glass) تولید می‌شوند. ماده اصلی این شیشه‌ها ماسه سیلیسی است و موادی مانند کربنات سدیم، سنگ آهک و دولومیت نیز در ترکیب آن به کار می‌روند. شیشه بازیافتی خردشده یا Cullet نیز می‌تواند بخشی از مواد اولیه باشد.
مواد اولیه پس از اندازه‌گیری و مخلوط شدن وارد کوره می‌شوند. در کوره، ترکیب مواد تا حدود ۱۶۰۰ درجه سانتی‌گراد گرم می‌شود تا به حالت مذاب برسد. در این مرحله، واکنش‌های لازم برای تشکیل شیشه انجام می‌شود و مواد مذاب برای حذف حباب‌ها و ناخالصی‌های گازی تحت فرایند تصفیه قرار می‌گیرند.
شیشه مذاب سپس به‌صورت پیوسته وارد بخش اصلی فرآیند فلوت می‌شود؛ جایی که روی سطح قلع مذاب قرار می‌گیرد. دمای حمام قلع حدود ۱۱۰۰ درجه سانتی‌گراد است. شیشه روی قلع حرکت می‌کند و تحت تأثیر گرانش و کشش سطحی، به شکل یک نوار صاف و پیوسته درمی‌آید. این روش باعث ایجاد سطحی یکنواخت می‌شود و برای صاف شدن سطح شیشه به عملیات پولیش مکانیکی نیاز نیست.
ضخامت نوار شیشه با کنترل سرعت حرکت و کشش آن تنظیم می‌شود. پس از خروج از حمام قلع، نوار شیشه وارد بخش بازپخت یا Annealing می‌شود. در این قسمت دمای شیشه به‌صورت کنترل‌شده کاهش پیدا می‌کند تا تنش‌های داخلی آن کاهش یابد. سپس شیشه با جریان هوا بیشتر خنک می‌شود.
در ادامه، سطح شیشه با تجهیزات خودکار بررسی می‌شود و بخش‌های دارای نقص شناسایی می‌شوند. نوار شیشه سپس به قطعات و اندازه‌های مورد نیاز برش می‌خورد و برای بسته‌بندی یا مراحل بعدی مانند سخت‌کاری حرارتی، لمینیت یا پوشش‌دهی آماده می‌شود.
شیشه ساختمانی مقاوم می‌تواند پس از تولید شیشه فلوت تحت عملیات دیگری قرار گیرد. در شیشه لمینیت، دو یا چند لایه شیشه با یک لایه میانی پلاستیکی به هم متصل می‌شوند. در صورت شکستن، قطعات شیشه به لایه میانی می‌چسبند و پراکنده نمی‌شوند.
مراحل فنی و علمی نحوه تولید شیشه ساختمانی
- آماده‌سازی مواد اولیه: ماسه سیلیسی (SiO₂)، کربنات سدیم (Na₂CO₃)، سنگ آهک (CaCO₃)، دولومیت و شیشه بازیافتی
- اختلاط مواد: توزین دقیق و ترکیب مواد اولیه برای رسیدن به ترکیب شیمیایی مشخص
- ذوب در کوره: گرم‌کردن مخلوط تا حدود ۱۵۰۰ تا ۱۶۰۰ درجه سانتی‌گراد و تبدیل مواد به مذاب شیشه‌ای
- تصفیه مذاب: حذف حباب‌های گازی و کمک به یکنواخت شدن ترکیب شیشه
- ورود به حمام قلع: انتقال شیشه مذاب به سطح قلع مذاب در فرآیند Float Glass
- شکل‌دهی نوار شیشه: پخش شدن مذاب روی قلع و تشکیل نوار تخت با سطح صاف و یکنواخت
- کنترل ضخامت: تنظیم ضخامت شیشه با کنترل سرعت حرکت نوار و تجهیزات کشش
- بازپخت (Annealing): کاهش کنترل‌شده دما برای کاهش تنش‌های داخلی شیشه
- خنک‌کاری: کاهش تدریجی دمای شیشه تا رسیدن به شرایط مناسب برای برش و پردازش
- بازرسی نوری و سطحی: شناسایی حباب، خراش، ناخالصی و سایر عیوب تولیدی
- برش: تقسیم نوار شیشه به ابعاد مورد نیاز با تجهیزات برش صنعتی
- پردازش نهایی: در صورت نیاز، انجام سخت‌کاری حرارتی، لمینیت، پوشش‌دهی یا عملیات لبه‌زنی روی شیشه
منبع: شفق نیوز – گزارشگر آموزشی
